Revenue, odnosno prihod, predstavlja ukupan iznos koji kompanija ostvari od svojih poslovnih aktivnosti tokom određenog obračunskog perioda. Prihod se najčešće ostvaruje prodajom proizvoda i pružanjem usluga, ali može obuhvatati i druge izvore koji proizlaze iz poslovanja kompanije.
Revenue se obično prikazuje pri vrhu bilansa uspeha (Income Statement), zbog čega se često naziva Top Line. Međutim, Revenue nije isto što i dobit (Profit). Da bi se dobila dobit, od prihoda se oduzimaju odgovarajući rashodi i troškovi poslovanja.
Šta je Revenue?
Revenue je iznos koji kompanija priznaje kao prihod tokom određenog perioda na osnovu prodaje proizvoda, pružanja usluga ili drugih aktivnosti koje stvaraju prihod.
Kod kompanije koja prodaje proizvode, prihod najčešće nastaje kada se proizvodi prodaju kupcima. Kod uslužne kompanije prihod nastaje pružanjem usluga.
Važno je razlikovati prihod od primljene gotovine. Kompanija može ostvariti prihod i kada kupac još nije platio račun. Na primer, ako kompanija u oktobru proda robu u vrednosti od 200.000 evra uz rok plaćanja od 30 dana, prihod se može priznati u oktobru iako će novac biti naplaćen tek u novembru.
Ovo je jedna od osnovnih karakteristika obračunskog računovodstva (Accrual Accounting).
Revenue i Top Line
Revenue se često naziva Top Line zato što se nalazi na vrhu bilansa uspeha i predstavlja polaznu tačku za izračunavanje različitih oblika dobiti.
Pojednostavljeno:
Revenue − Rashodi = Neto dobit
Ako kompanija ostvaruje 1.000.000 evra prihoda, a ukupni rashodi iznose 800.000 evra, rezultat je 200.000 evra dobiti pre eventualnih dodatnih prilagođavanja koja zavise od računovodstvenog prikaza.
Zato Revenue ne pokazuje koliko je kompanija zaradila kao neto dobit, već koliko je prihoda ostvarila.
Revenue, Sales Revenue i Gross Sales
Pojmovi Revenue, Sales Revenue i Gross Sales povezani su, ali nisu uvek potpuno isti.
Sales Revenue predstavlja prihod od prodaje proizvoda i usluga i koristi se kada je potrebno precizno naglasiti da prihod potiče od prodaje.
Gross Sales predstavlja bruto prodaju, odnosno ukupnu vrednost prodaje pre odbijanja povraćaja robe (Sales Returns), odobrenja (Allowances) i popusta (Discounts).
Na primer, ako kompanija ostvari:
- bruto prodaju: 1.000.000 €
- povraćaje i odobrenja: 50.000 €
- popuste: 20.000 €
neto prodaja iznosi:
Net Sales = 1.000.000 € − 50.000 € − 20.000 € = 930.000 €
Zbog toga Gross Sales ne treba automatski izjednačavati sa Revenue ili Net Sales.
Revenue i Income nisu isto
Termin Income može imati različito značenje u finansijskoj i računovodstvenoj literaturi, pa ga ne treba automatski prevoditi kao prihod.
U mnogim finansijskim kontekstima Income označava dobit ili zaradu, posebno kada se govori o:
- Operating Income – poslovna dobit
- Net Income – neto dobit
- Income Before Tax – dobit pre poreza
Zato je za prihod od prodaje preciznije koristiti Revenue ili Sales Revenue, dok se Income u određenim kontekstima odnosi na rezultat nakon odbijanja određenih troškova.
Revenue i Operating Income
Operating Income predstavlja poslovnu dobit, a ne prihod.
Pojednostavljeno:
Revenue − Operating Expenses = Operating Income
Na primer, ako kompanija ima 1.000.000 € prihoda i 700.000 € poslovnih troškova, njen poslovni rezultat iznosi 300.000 €.
U stvarnom bilansu uspeha obračun može biti složeniji, jer način prikazivanja troškova zavisi od računovodstvenih pravila i strukture poslovanja.
Revenue i Net Income
Net Income, odnosno neto dobit, predstavlja rezultat koji kompaniji ostaje nakon odbijanja odgovarajućih rashoda, uključujući, u zavisnosti od prikaza, poslovne troškove, kamate, poreze i druge stavke.
Pojednostavljeno:
Revenue − Expenses = Net Income
Ako su ukupni rashodi veći od prihoda, kompanija ostvaruje neto gubitak (Net Loss).
Zato se Revenue često nalazi na početku, a Net Income pri kraju bilansa uspeha. Zbog toga se Revenue naziva Top Line, dok se Net Income često naziva Bottom Line.
Primeri Revenue
Najčešći primeri prihoda kompanije su:
- prihod od prodaje robe
- prihod od prodaje proizvoda
- prihod od pružanja usluga
- prihod od konsultantskih usluga
- prihod od pretplata
- prihod od licenci, kada predstavlja deo redovne poslovne aktivnosti
- prihod od zakupa, kada je povezan sa poslovanjem kompanije.
Vrsta prihoda zavisi od poslovnog modela kompanije.
Na primer, proizvođač automobila najveći deo prihoda može ostvarivati prodajom vozila, dok softverska kompanija može ostvarivati prihod od pretplata, licenci i različitih softverskih usluga.
Kako se izračunava Revenue?
Kod jednostavne prodaje proizvoda prihod se može prikazati formulom:
Revenue = Number of Units Sold × Average Selling Price
odnosno:
Prihod = Broj prodatih jedinica × Prosečna prodajna cena
Na primer, ako kompanija proda 10.000 proizvoda po prosečnoj ceni od 50 €, prihod od prodaje iznosi:
10.000 × 50 € = 500.000 €
Kod uslužnih kompanija obračun zavisi od načina naplate. Pojednostavljena formula može biti:
Revenue = Number of Customers × Average Revenue per Customer
odnosno:
Prihod = Broj kupaca × Prosečan prihod po kupcu
Međutim, u stvarnom poslovanju prihod se može obračunavati na mnogo složeniji način, posebno kada kompanija ima više proizvoda, različite cene, pretplate, ugovore ili odloženo priznavanje prihoda.
Kada se Revenue priznaje?
Revenue se ne mora priznati u trenutku kada kompanija primi novac.
Kod obračunskog računovodstva (Accrual Accounting) prihod se priznaje kada kompanija ispuni uslove za njegovo priznavanje, a ne nužno kada novac fizički stigne na bankovni račun.
Na primer, kompanija može prodati robu kupcu uz plaćanje za 30 dana. Ako su ispunjeni uslovi za priznavanje prihoda, prihod se može evidentirati u periodu u kojem je prodaja ostvarena, dok će naplata potraživanja uslediti kasnije.
Zbog toga treba razlikovati:
Revenue ≠ Cash Received
odnosno:
Prihod ≠ Primljena gotovina
Ova razlika je posebno važna prilikom analize novčanog toka (Cash Flow).
Zašto je Revenue važan?
Revenue je jedan od najvažnijih pokazatelja poslovanja kompanije jer pokazuje obim prihoda koji kompanija ostvaruje iz svojih aktivnosti.
Investitori i analitičari često prate:
- rast prihoda kroz vreme,
- prihod po proizvodu ili segmentu,
- prihod po geografskom tržištu,
- prihod po kupcu,
- prihod u odnosu na prethodni period,
- odnos prihoda i troškova.
Rast prihoda može ukazivati na povećanje prodaje ili širenje poslovanja. Međutim, rast prihoda sam po sebi ne znači da kompanija ostvaruje veću dobit.
Kompanija može povećati Revenue, a istovremeno ostvariti manju neto dobit ako su troškovi rasli brže od prihoda.
Na primer, ako prihod poraste sa 1.000.000 € na 1.200.000 €, ali troškovi porastu sa 800.000 € na 1.150.000 €, kompanija ima veći prihod, ali znatno manju dobit.
Zato se Revenue u finansijskoj analizi posmatra zajedno sa Operating Income, Net Income, profitnim maržama i Cash Flow.
Revenue u bilansu uspeha
U pojednostavljenom prikazu bilansa uspeha odnos između glavnih kategorija može izgledati ovako:
Revenue
− Cost of Goods Sold (COGS)
= Gross Profit
Gross Profit
− Operating Expenses
= Operating Income
Operating Income
± Non-Operating Income and Expenses
− Taxes i druge stavke
= Net Income
Ovaj prikaz je pojednostavljen i stvarna struktura bilansa uspeha zavisi od vrste kompanije i primenjenih računovodstvenih pravila.
Revenue nije isto što i Gross Revenue
Izraz Gross Revenue može se koristiti u različitim kontekstima, ali nije jednako standardizovan kao Revenue.
Zbog toga je u finansijskom glosaru preciznije koristiti Revenue kao osnovni termin za prihod, dok se Gross Sales koristi za bruto prodaju pre određenih odbitaka.
Kada se želi naglasiti da prihod potiče upravo od prodaje, koristi se Sales Revenue.
Zaključak
Revenue predstavlja prihod koji kompanija ostvaruje tokom određenog perioda, najčešće prodajom proizvoda i pružanjem usluga. Kao Top Line, Revenue predstavlja jednu od polaznih tačaka za analizu poslovanja kompanije.
Revenue treba razlikovati od Gross Sales, Sales Revenue, Operating Income, Net Income i Cash Flow. Posebno je važno razumeti da prihod nije isto što i primljena gotovina i da povećanje prihoda ne mora automatski značiti povećanje dobiti.
U finansijskoj analizi, kvalitet poslovanja kompanije zato se ne procenjuje samo na osnovu prihoda, već i na osnovu toga koliko efikasno kompanija pretvara prihod u dobit i novčani tok.