Sales Revenue, odnosno prihod od prodaje, predstavlja prihod koji kompanija ostvaruje prodajom proizvoda, robe ili usluga u okviru svog poslovanja. To je jedan od najvažnijih pokazatelja obima poslovanja kompanije i često predstavlja najveći deo njenog ukupnog prihoda.
Pojmovi Sales Revenue i Revenue često se koriste kao sinonimi, posebno kada kompanija najveći deo prihoda ostvaruje od prodaje. Međutim, u određenim slučajevima Revenue može biti širi pojam, pa je važno posmatrati način na koji kompanija klasifikuje svoje prihode u finansijskim izveštajima.
Šta je Sales Revenue?
Sales Revenue je prihod koji kompanija ostvaruje prodajom svojih proizvoda ili pružanjem usluga kupcima.
Na primer, ako kompanija proda 1.000 proizvoda po prosečnoj ceni od 50 €, prihod od prodaje iznosi:
Sales Revenue = 1.000 × 50 € = 50.000 €
Sales Revenue se prikazuje u bilansu uspeha (Income Statement) i predstavlja jednu od početnih stavki za izračunavanje profitabilnosti kompanije.
Važno je razlikovati prihod od prodaje od novca koji je kompanija naplatila. Ako kupac kupi robu na odloženo plaćanje, kompanija može priznati prihod pre nego što primi gotovinu.
Bruto i neto prodaja
Kod obračuna prihoda od prodaje važno je razlikovati Gross Sales i Net Sales.
Gross Sales, odnosno bruto prodaja, predstavlja ukupnu vrednost prodaje pre odbijanja povraćaja robe, odobrenja i popusta.
Net Sales, odnosno neto prodaja, dobija se kada se od bruto prodaje oduzmu:
- Sales Returns – povraćaji prodaje,
- Sales Allowances – odobrenja,
- Sales Discounts – popusti.
Formula je:
Net Sales = Gross Sales − Returns − Allowances − Discounts
Na primer, ako kompanija ostvari:
- Gross Sales = 100.000 €
- Returns = 5.000 €
- Allowances = 2.000 €
- Discounts = 3.000 €
onda je:
Net Sales = 100.000 − 5.000 − 2.000 − 3.000 = 90.000 €
Trošak prodate robe (Cost of Goods Sold – COGS) ne oduzima se pri izračunavanju Net Sales. COGS se kasnije oduzima od Net Sales da bi se dobila Gross Profit, odnosno bruto dobit.
Sales Revenue i Gross Profit
Odnos između prihoda od prodaje i bruto dobiti može se pojednostavljeno prikazati ovako:
Gross Sales
− Returns, Allowances and Discounts
= Net Sales
Net Sales
− Cost of Goods Sold (COGS)
= Gross Profit
Na primer:
- Gross Sales = 100.000 €
- Returns, Allowances and Discounts = 10.000 €
- Net Sales = 90.000 €
- COGS = 60.000 €
Bruto dobit iznosi:
Gross Profit = 90.000 − 60.000 = 30.000 €
Zato Net Sales nije isto što i profit. Neto prodaja predstavlja prihod nakon određenih korekcija prodaje, dok bruto dobit predstavlja iznos koji ostaje nakon odbijanja troška prodate robe.
Formula za Sales Revenue
Kod jednostavne prodaje proizvoda formula može biti:
Sales Revenue = Number of Units Sold × Selling Price per Unit
odnosno:
Prihod od prodaje = Broj prodatih jedinica × Prodajna cena po jedinici
Na primer, ako kompanija proda 800 pari cipela po prosečnoj ceni od 85 €, prihod od prodaje iznosi:
800 × 85 € = 68.000 €
Ako kompanija prodaje više proizvoda po različitim cenama, prihod se računa kao zbir prihoda od svih pojedinačnih prodaja.
Sales Revenue kod uslužnih kompanija
Kod uslužnih kompanija prihod od prodaje nastaje pružanjem usluga.
Pojednostavljena formula može biti:
Sales Revenue = Number of Customers × Average Price of Service
Na primer, ako autoservis ima 300 klijenata, a prosečna vrednost usluge iznosi 200 €, prihod od prodaje iznosi:
300 × 200 € = 60.000 €
U stvarnom poslovanju obračun može biti složeniji kada kompanija pruža više vrsta usluga po različitim cenama ili kada se usluge pružaju tokom dužeg perioda.
Sales Revenue i Revenue
Sales Revenue i Revenue često označavaju istu osnovnu kategoriju prihoda, naročito kod kompanija čiji prihod gotovo u potpunosti potiče od prodaje proizvoda i usluga.
Ipak, Revenue je širi termin koji u određenim računovodstvenim i poslovnim kontekstima može obuhvatiti više kategorija prihoda.
Zbog toga je Sales Revenue precizniji termin kada se želi naglasiti da prihod potiče direktno od prodaje proizvoda ili usluga.
Na primer, kompanija može ostvariti:
- Sales Revenue = 500.000 €
- druge prihode koji se prema njenom računovodstvenom prikazu priznaju odvojeno = 30.000 €
U takvoj situaciji Revenue prikazan u finansijskim izveštajima zavisi od prirode tih drugih stavki i pravila njihove klasifikacije.
Zato nije pravilno automatski pretpostaviti da je svaki prihod koji nije od prodaje deo Revenue-a ili da je svaki takav prihod Sales Revenue.
Sales Revenue i Non-Operating Income
Prihod od prodaje treba razlikovati od stavki koje proizlaze iz aktivnosti koje nisu deo osnovne prodaje kompanije.
Na primer, kompanija koja se bavi proizvodnjom može ostvarivati prihod od prodaje svojih proizvoda, dok se neke druge stavke, poput prihoda od kamata ili dobitka od prodaje dugotrajne imovine, mogu prikazivati odvojeno.
Takve stavke ne treba automatski uključivati u Sales Revenue, jer ne predstavljaju prihod od prodaje proizvoda ili usluga.
Zašto je Sales Revenue važan?
Sales Revenue pokazuje koliko prihoda kompanija ostvaruje od svoje prodaje i predstavlja važnu osnovu za analizu poslovnog rasta.
Investitori mogu pratiti:
- rast prihoda od prodaje,
- prihod po proizvodu,
- prihod po segmentu,
- prihod po tržištu,
- prihod po kupcu,
- promenu prihoda u odnosu na prethodni period.
Rast Sales Revenue može biti rezultat većeg broja prodatih proizvoda, povećanja cena, širenja na nova tržišta ili kombinacije više faktora.
Međutim, rast prihoda od prodaje ne znači automatski rast dobiti. Ako troškovi rastu brže od prodaje, kompanija može povećati prihod, a istovremeno smanjiti profit.
Sales Revenue i obračunsko računovodstvo
Sales Revenue se ne mora priznati u trenutku kada kompanija primi novac.
Kod obračunskog računovodstva (Accrual Accounting) prihod se priznaje u periodu u kojem su ispunjeni uslovi za njegovo priznavanje, a ne nužno kada kupac izvrši plaćanje.
Na primer, kompanija može prodati robu u oktobru uz rok plaćanja od 30 dana. Ako su ispunjeni uslovi za priznavanje prihoda, prodaja se može evidentirati u oktobru, dok će novac biti naplaćen u novembru.
Zato:
Sales Revenue ≠ Cash Received
odnosno:
Prihod od prodaje ≠ Primljena gotovina
Primer Sales Revenue
Pretpostavimo da kompanija tokom godine ostvari:
- Gross Sales = 1.000.000 €
- Sales Returns = 30.000 €
- Sales Allowances = 10.000 €
- Sales Discounts = 20.000 €
Neto prodaja iznosi:
Net Sales = 1.000.000 − 30.000 − 10.000 − 20.000
Net Sales = 940.000 €
Ako je COGS 600.000 €, bruto dobit iznosi:
Gross Profit = 940.000 − 600.000 = 340.000 €
Ovaj primer pokazuje zašto treba razlikovati Gross Sales, Net Sales i Gross Profit.
Zaključak
Sales Revenue predstavlja prihod koji kompanija ostvaruje prodajom proizvoda, robe ili usluga. Bruto prodaja (Gross Sales) predstavlja ukupnu vrednost prodaje pre odbijanja povraćaja, odobrenja i popusta, dok Net Sales predstavlja prihod nakon tih korekcija.
COGS se ne oduzima od Net Sales da bi se dobila neto prodaja. Umesto toga, COGS se oduzima od Net Sales kako bi se izračunala Gross Profit, odnosno bruto dobit.
Sales Revenue je važan pokazatelj obima poslovanja, ali sam po sebi ne pokazuje profitabilnost kompanije. Za potpunu analizu potrebno ga je posmatrati zajedno sa Gross Profit, Operating Income, Net Income i Cash Flow.