Statement of Operations – Izveštaj o poslovanju: značenje, struktura, prihodi, rashodi i rezultat

Statement of Operations, odnosno izveštaj o poslovanju, predstavlja finansijski izveštaj koji prikazuje prihode, rashode i rezultat poslovanja kompanije tokom određenog perioda.

Statement of Operations je u mnogim kontekstima praktično isto što i Income Statement, odnosno bilans uspeha. U njemu se prikazuje kako je kompanija poslovala tokom perioda i da li je ostvarila neto dobit (Net Income) ili neto gubitak (Net Loss).

Za razliku od Balance Sheet-a, koji prikazuje finansijski položaj kompanije na određeni datum, Statement of Operations prikazuje rezultate poslovanja tokom perioda, na primer tokom jednog kvartala ili poslovne godine.

Šta je Statement of Operations?

Statement of Operations prikazuje kako su poslovne aktivnosti kompanije uticale na njen finansijski rezultat tokom određenog perioda.

Izveštaj obično obuhvata:

• Revenue – prihode;
• Cost of Goods Sold (COGS) – trošak prodate robe;
• Gross Profit – bruto dobit;
• Operating Expenses – operativne troškove;
• Operating Income – operativni prihod odnosno dobit;
• Non-operating Income and Expenses – prihode i rashode koji nisu deo osnovnog poslovanja;
• Income Before Taxes – dobit pre poreza;
• Income Tax Expense – porez na dobit;
• Net Income – neto dobit ili Net Loss – neto gubitak.

Tačan raspored i naziv stavki mogu se razlikovati u zavisnosti od kompanije, industrije i primenjenog računovodstvenog okvira.

Statement of Operations i Income Statement

Statement of Operations se često koristi kao alternativni naziv za Income Statement.

Oba izveštaja imaju istu osnovnu svrhu: prikazuju prihode i rashode tokom određenog perioda i omogućavaju utvrđivanje finansijskog rezultata.

Na primer, kompanija može u svom finansijskom izveštaju koristiti naziv Statement of Operations, dok druga kompanija koristi Income Statement za izveštaj koji ima veoma sličnu strukturu.

Pored ova dva termina, mogu se koristiti i nazivi Statement of Earnings, Profit and Loss Statement (P&L) ili Statement of Profit or Loss, u zavisnosti od kompanije i računovodstvenog konteksta.

Koje informacije prikazuje Statement of Operations?

Prihodi

Prvi važan deo izveštaja odnosi se na Revenue, odnosno prihode koje je kompanija ostvarila tokom perioda.

Prihodi mogu poticati od prodaje proizvoda, pružanja usluga i drugih poslovnih aktivnosti, u zavisnosti od prirode poslovanja.

Prihodi predstavljaju početnu tačku za izračunavanje različitih nivoa dobiti.

Trošak prodate robe

Cost of Goods Sold (COGS) predstavlja troškove direktno povezane sa proizvodima ili robom koja je prodata tokom perioda.

Kod proizvodne kompanije COGS može obuhvatati određene troškove proizvodnje, dok se kod trgovačke kompanije najčešće odnosi na nabavnu vrednost prodate robe.

Oduzimanjem COGS-a od prihoda dobija se Gross Profit:

Gross Profit = Revenue − COGS

Bruto dobit

Gross Profit pokazuje koliko kompaniji ostaje od prihoda nakon odbitka COGS-a.

Na primer, ako kompanija ostvari:

• Revenue = 1.000.000 USD
• COGS = 600.000 USD

onda je:

Gross Profit = 1.000.000 − 600.000 = 400.000 USD

Bruto dobit je važna za analizu profitabilnosti osnovne prodajne aktivnosti.

Operativni troškovi

Nakon bruto dobiti mogu se prikazati Operating Expenses, odnosno troškovi poslovanja koji nisu uključeni u COGS.

Primeri mogu obuhvatati:

• Selling Expenses;
• General and Administrative Expenses;
• Research and Development Expenses;
• određene troškove marketinga;
• druge troškove povezane sa poslovanjem.

Struktura zavisi od poslovnog modela kompanije i načina prezentovanja finansijskih izveštaja.

Operativni prihod

Oduzimanjem relevantnih operativnih troškova od bruto dobiti dobija se Operating Income:

Operating Income = Gross Profit − Operating Expenses

Operating Income pokazuje rezultat osnovnog poslovanja pre određenih neoperativnih stavki, kao što su troškovi kamata i porez na dobit.

Prihodi i rashodi koji nisu iz osnovnog poslovanja

Statement of Operations može sadržati i stavke koje nisu direktno povezane sa osnovnom poslovnom aktivnošću.

To mogu biti, na primer:

• Interest Income;
• Interest Expense;
• dobici ili gubici od određenih ulaganja;
• dobici ili gubici od prodaje imovine;
• drugi neoperativni prihodi i rashodi.

Njihovo uključivanje i način prikazivanja zavise od primenjenih računovodstvenih pravila i strukture finansijskog izveštaja.

Dobit pre poreza

Nakon uključivanja relevantnih neoperativnih prihoda i rashoda dobija se Income Before Taxes, odnosno dobit pre poreza.

Na primer, ako kompanija ima:

• Operating Income = 200.000 USD
• Interest Expense = 30.000 USD
• Interest Income = 10.000 USD

onda bi, uz pretpostavku da nema drugih stavki:

Income Before Taxes = 200.000 − 30.000 + 10.000 = 180.000 USD

Na ovaj iznos se zatim obračunava relevantan porez na dobit.

Neto dobit ili neto gubitak

Nakon poreza dolazi se do Net Income, odnosno neto dobiti:

Net Income = Income Before Taxes − Income Tax Expense

Ako su ukupni rashodi veći od prihoda, kompanija može ostvariti Net Loss, odnosno neto gubitak.

Neto dobit predstavlja jedan od najvažnijih rezultata prikazanih u Statement of Operations-u.

Primer Statement of Operations

Pretpostavimo da kompanija tokom godine ostvari:

Ovaj pojednostavljeni primer pokazuje kako se od prihoda dolazi do konačne neto dobiti kroz različite nivoe prihoda, troškova i rashoda.

Zašto je Statement of Operations važan?

Statement of Operations omogućava investitorima, menadžmentu, kreditorima i drugim korisnicima finansijskih izveštaja da analiziraju profitabilnost i poslovne rezultate kompanije.

Na osnovu ovog izveštaja mogu se analizirati:

• rast prihoda;
• bruto marža;
• operativna marža;
• neto profitna marža;
• kretanje operativnih troškova;
• promena neto dobiti;
• uticaj kamata i poreza na rezultat;
• profitabilnost tokom više perioda.

Na primer, rast prihoda sam po sebi ne mora značiti poboljšanje poslovanja ako troškovi rastu brže od prihoda.

Statement of Operations i profitne marže

Podaci iz Statement of Operations-a koriste se za izračunavanje različitih pokazatelja profitabilnosti.

Gross Margin:

Gross Margin = Gross Profit ÷ Revenue × 100

Operating Margin:

Operating Margin = Operating Income ÷ Revenue × 100

Net Profit Margin:

Net Profit Margin = Net Income ÷ Revenue × 100

Ovi pokazatelji omogućavaju poređenje profitabilnosti kompanije kroz vreme i, uz odgovarajući oprez, sa drugim kompanijama u istoj industriji.

Statement of Operations i vremenski period

Statement of Operations se odnosi na period, a ne na jedan trenutak.

Može prikazivati rezultate za:

• mesec;
• kvartal;
• šest meseci;
• poslovnu godinu;
• drugi relevantan izveštajni period.

Na primer, Balance Sheet može prikazivati stanje imovine i obaveza 31. decembra, dok Statement of Operations može prikazivati prihode i rashode za godinu koja se završava 31. decembra.

Ova razlika između „na određeni datum“ i „tokom određenog perioda“ veoma je važna pri čitanju finansijskih izveštaja.

Statement of Operations nije isto što i Cash Flow Statement

Statement of Operations i Cash Flow Statement prikazuju različite informacije.

Statement of Operations prvenstveno prikazuje prihode, rashode i rezultat poslovanja prema primenjenom računovodstvenom okviru, dok Cash Flow Statement prikazuje novčane prilive i odlive tokom perioda.

Zbog toga kompanija može prikazati neto dobit, a istovremeno imati slab ili negativan novčani tok iz poslovnih aktivnosti.

Jedan od razloga je što neke stavke utiču na računovodstvenu dobit, ali ne predstavljaju trenutni novčani tok, kao što je Depreciation.

Statement of Operations i Balance Sheet

Statement of Operations takođe treba razlikovati od Balance Sheet-a.

Statement of Operations prikazuje rezultate poslovanja tokom perioda.

Balance Sheet prikazuje finansijski položaj kompanije na određeni datum, uključujući Assets, Liabilities i Shareholders’ Equity.

Ova dva izveštaja su povezana. Na primer, ostvarena neto dobit može uticati na Retained Earnings, koji je deo vlasničkog kapitala prikazanog u bilansu stanja.

Drugi nazivi za Statement of Operations

U finansijskoj i računovodstvenoj terminologiji mogu se koristiti različiti nazivi za ovaj tip finansijskog izveštaja.

Najvažniji su:

• Income Statement;
• Statement of Earnings;
• Profit and Loss Statement (P&L);
• Statement of Profit or Loss.

Iako se ovi termini često koriste za isti ili veoma sličan izveštaj, tačna terminologija i struktura mogu zavisiti od kompanije i računovodstvenog okvira.

Statement of Comprehensive Income je širi pojam jer, pored profita ili gubitka, može uključivati i Other Comprehensive Income (OCI).

Zaključak

Statement of Operations (Izveštaj o poslovanju) je finansijski izveštaj koji prikazuje prihode, rashode i finansijski rezultat kompanije tokom određenog perioda.

U mnogim slučajevima predstavlja drugi naziv za Income Statement, odnosno bilans uspeha. Njegove glavne komponente mogu obuhvatati Revenue, COGS, Gross Profit, Operating Expenses, Operating Income, Income Before Taxes i Net Income.

Statement of Operations je važan za procenu profitabilnosti, efikasnosti poslovanja i promena finansijskih rezultata kompanije kroz vreme.