Exercise Price, odnosno izvršna cena, predstavlja cenu po kojoj vlasnik opcije (Option) ima pravo da kupi ili proda osnovnu imovinu (Underlying Asset) kada odluči da izvrši opciju. Exercise Price je poznat i kao Strike Price i ova dva termina se u praksi najčešće koriste kao sinonimi.
Šta je Exercise Price?
Exercise Price je unapred određena cena navedena u ugovoru o opciji. Ona određuje cenu po kojoj se transakcija može izvršiti ako vlasnik opcije iskoristi svoje pravo.
Kod Call Option, Exercise Price je cena po kojoj vlasnik opcije ima pravo da kupi osnovnu imovinu.
Kod Put Option, Exercise Price je cena po kojoj vlasnik opcije ima pravo da proda osnovnu imovinu.
Vlasnik opcije nije obavezan da izvrši opciju. Da li će je izvršiti zavisi, između ostalog, od odnosa između tržišne cene osnovne imovine i Exercise Price.
Exercise Price kod Call Option
Pretpostavimo da investitor kupi Call Option sa Exercise Price od 100 USD.
Ako tržišna cena akcije poraste na 120 USD, opcija je In-the-Money (ITM). Vlasnik opcije može kupiti akciju po 100 USD, dok je njena tržišna cena 120 USD.
Razlika između tržišne cene i Exercise Price iznosi:
120 − 100 = 20 USD
Međutim, to ne znači automatski da investitor ostvaruje neto profit od 20 USD, jer treba uzeti u obzir i Option Premium, odnosno cenu plaćenu za opciju, kao i eventualne troškove transakcije.
Exercise Price kod Put Option
Kod Put Option, vlasnik ima pravo da proda osnovnu imovinu po Exercise Price.
Na primer, ako je Exercise Price 100 USD, a tržišna cena akcije padne na 80 USD, opcija je In-the-Money (ITM).
Vlasnik opcije ima pravo da proda akciju po 100 USD, iako je njena tržišna cena 80 USD.
Razlika iznosi:
100 − 80 = 20 USD
Kao i kod Call Option, stvarni rezultat zavisi i od plaćenog Option Premium-a i drugih troškova.
Exercise Price i Option Premium
Exercise Price i Option Premium su različite stvari.
Exercise Price je cena po kojoj se osnovna imovina može kupiti ili prodati ako se opcija izvrši.
Option Premium je cena koju kupac opcije plaća prodavcu za pravo sadržano u opciji.
Na primer, Call Option može imati:
- Exercise Price: 100 USD
- Option Premium: 5 USD
- Tržišna cena akcije: 120 USD
Kod Call Option, unutrašnja vrednost iznosi 20 USD po akciji, ali je za procenu neto rezultata potrebno uzeti u obzir i premium od 5 USD.
Exercise Price i Moneyness
Odnos između tržišne cene osnovne imovine i Exercise Price određuje da li je opcija In-the-Money (ITM), At-the-Money (ATM) ili Out-of-the-Money (OTM).
Kod Call Option:
- tržišna cena > Exercise Price → ITM
- tržišna cena ≈ Exercise Price → ATM
- tržišna cena < Exercise Price → OTM
Kod Put Option odnos je obrnut:
- tržišna cena < Exercise Price → ITM
- tržišna cena ≈ Exercise Price → ATM
- tržišna cena > Exercise Price → OTM
Exercise Price i Break-even Price
Exercise Price nije isto što i Break-even Price.
Kod kupljene Call Option, pojednostavljeno, tačka pokrića na isteku može se izračunati kao:
Break-even Price = Exercise Price + Option Premium
Ako je Exercise Price 100 USD, a premium 5 USD, break-even cena na isteku iznosi 105 USD, pre eventualnih drugih troškova.
Kod Put Option, pojednostavljena formula je:
Break-even Price = Exercise Price − Option Premium
Ako je Exercise Price 100 USD, a premium 5 USD, break-even cena iznosi 95 USD.
Exercise Price i Strike Price
Exercise Price i Strike Price najčešće označavaju isti pojam — unapred određenu cenu po kojoj se opcija može izvršiti.
Strike Price je češći i standardniji termin u mnogim finansijskim izvorima, dok se Exercise Price takođe široko koristi, posebno u objašnjenjima i dokumentaciji koja naglašava izvršenje opcije.
Za detaljnije objašnjenje pojma i njegove primene pogledajte članak Strike Price.
Zaključak
Exercise Price (izvršna cena) predstavlja unapred određenu cenu po kojoj vlasnik opcije ima pravo da kupi ili proda osnovnu imovinu. Kod Call Option omogućava kupovinu, dok kod Put Option omogućava prodaju.
Exercise Price je praktično sinonim za Strike Price i predstavlja jedan od osnovnih elemenata ugovora o opciji. Njegov odnos prema tržišnoj ceni osnovne imovine određuje da li je opcija ITM, ATM ili OTM, dok se za procenu stvarnog profita mora uzeti u obzir i Option Premium.