Muni obveznice (Muni Bonds) su dužničke hartije od vrednosti koje najčešće izdaju države, gradovi, okruzi i druge javne ili lokalne vlasti radi prikupljanja sredstava za finansiranje javnih projekata, infrastrukture i drugih potreba od javnog značaja. Izraz Muni Bonds predstavlja kraći, neformalniji naziv za Municipal Bonds (opštinske obveznice).
Kada investitor kupi muni obveznicu, on praktično pozajmljuje novac emitentu. Zauzvrat, emitent se obavezuje da će, prema uslovima emisije, isplaćivati kamatu (Interest) i vratiti glavnicu (Principal) po dospeću.
Sredstva prikupljena izdavanjem muni obveznica mogu se koristiti za finansiranje različitih javnih projekata, uključujući puteve, mostove, škole, bolnice, vodovodnu infrastrukturu, javni prevoz i druge infrastrukturne projekte.
Kako funkcionišu Muni obveznice?
Princip funkcionisanja muni obveznice sličan je drugim vrstama obveznica. Emitent pozajmljuje kapital od investitora, a zatim mu prema unapred definisanim uslovima isplaćuje kamatu i na kraju perioda vraća glavnicu.
Na primer, ako investitor kupi muni obveznicu nominalne vrednosti 10.000 USD sa kamatnom stopom od 4% godišnje, godišnja kamata bi, pod pretpostavkom da se obveznica drži po nominalnoj vrednosti i da nema drugih posebnih uslova, iznosila 400 USD.
Međutim, tržišna cena obveznice može tokom njenog trajanja da bude viša ili niža od nominalne vrednosti. Zbog toga se kuponska kamatna stopa (Coupon Rate) i stvarni prinos (Yield) ne moraju podudarati.
Za šta se koriste Muni obveznice?
Muni obveznice se često koriste za finansiranje projekata i usluga koje imaju širi javni značaj. To mogu biti:
- izgradnja i obnova puteva i mostova,
- škole i obrazovne ustanove,
- bolnice i zdravstvena infrastruktura,
- vodovodni i kanalizacioni sistemi,
- javni prevoz,
- aerodromi i druga javna infrastruktura,
- energetski i komunalni projekti.
Na ovaj način javne vlasti mogu da prikupe kapital za velike projekte bez potrebe da celokupan trošak finansiraju iz tekućih prihoda.
Vrste Muni obveznica
Dve važne kategorije municipalnih obveznica su obveznice opšte obaveze (General Obligation Bonds) i prihodne obveznice (Revenue Bonds).
Obveznice opšte obaveze oslanjaju se na opštu finansijsku sposobnost emitenta, a kod određenih emisija i na poreske prihode.
Prihodne obveznice se prvenstveno otplaćuju iz prihoda konkretnog projekta ili sistema, kao što su putarine, naknade za korišćenje infrastrukture ili prihodi javnog preduzeća.
Zbog različitog načina obezbeđivanja otplate, ove dve vrste mogu imati različite profile kreditnog rizika.
Poreski tretman Muni obveznica
Jedna od karakteristika municipalnih obveznica u Sjedinjenim Američkim Državama jeste mogućnost da prihod od kamate kod određenih emisija bude oslobođen određenih poreza.
Na primer, kamata na neke muni obveznice može biti oslobođena federalnog poreza na dohodak, dok mogu postojati i dodatne poreske olakšice na državnom ili lokalnom nivou.
Međutim, nisu sve muni obveznice automatski oslobođene poreza. Poreski tretman zavisi od konkretne emisije i okolnosti investitora.
Zbog mogućih poreskih pogodnosti, muni obveznice mogu biti posebno interesantne investitorima koji se nalaze u višim poreskim razredima.
Rizici Muni obveznica
Iako se muni obveznice često smatraju relativno stabilnim ulaganjima, one nisu bez rizika.
Najvažniji rizici uključuju:
- kreditni rizik – mogućnost da emitent ne može pravovremeno da isplati kamatu ili glavnicu;
- kamatni rizik – mogućnost pada tržišne cene obveznice kada tržišne kamatne stope rastu;
- rizik opoziva (Call Risk) – mogućnost da emitent otkupi obveznicu pre datuma dospeća, ako uslovi emisije to dozvoljavaju;
- tržišni rizik – mogućnost da investitor mora da proda obveznicu po ceni nižoj od cene po kojoj ju je kupio.
Zbog toga kreditni rejting emitenta, uslovi emisije, rok dospeća i kamatna stopa predstavljaju važne faktore pri proceni muni obveznice.
Muni Bonds i Municipal Bonds
Muni Bonds i Municipal Bonds označavaju isti osnovni tip dužničke hartije od vrednosti.
Municipal Bonds je puni i formalniji naziv, dok je Muni Bonds kraći izraz koji se često koristi u finansijskoj praksi. Skraćeni oblik Munis takođe se koristi kao neformalni naziv.
Za detaljnije objašnjenje municipalnih obveznica, njihovih vrsta, poreskog tretmana, prinosa i rizika pogledajte glavni članak Municipal Bonds (Opštinske obveznice).