Nominal Value, odnosno nominalna vrednost, predstavlja unapred određenu vrednost finansijskog instrumenta koja je navedena u njegovim uslovima ili dokumentaciji. Kod akcija, nominalna vrednost predstavlja iznos koji je dodeljen jednoj akciji u okviru osnovnog kapitala kompanije, dok kod obveznica najčešće predstavlja iznos glavnice koji se isplaćuje vlasniku obveznice po dospeću.
Nominal Value se u finansijskoj terminologiji često koristi kao sinonim za Par Value, a kod obveznica je blisko povezana i sa pojmom Face Value. Nominalna vrednost ne mora biti jednaka tržišnoj ceni finansijskog instrumenta.
Šta je Nominal Value?
Nominal Value je nominalno utvrđena vrednost finansijskog instrumenta koja služi kao referentna vrednost za određene računovodstvene, pravne i finansijske svrhe.
Na primer, kompanija može emitovati akcije sa nominalnom vrednošću od 1 € po akciji. To ne znači da se akcija na tržištu mora prodavati za 1 €.
Ako se akcija na berzi trguje po ceni od 25 €, njena:
- Nominal Value = 1 €
- Market Price = 25 €
Nominalna vrednost i tržišna cena zato predstavljaju različite koncepte.
Nominal Value i Par Value
Nominal Value i Par Value se u većini finansijskih konteksta koriste kao sinonimi.
Na primer:
Nominal Value = Par Value = 1 €
Ako akcija ima nominalnu vrednost od 1 €, taj iznos predstavlja njenu nominalnu, odnosno par vrednost.
Za Investidia bih Par Value koristio kao primarni glossary termin, dok Nominal Value može biti sekundarni članak koji objašnjava isti koncept i upućuje čitaoca na primarni pojam.
Nominal Value kod akcija
Kod akcija, Nominal Value predstavlja iznos koji je dodeljen pojedinačnoj akciji u okviru kapitalne strukture kompanije.
Na primer, kompanija može imati:
- osnovni kapital: 1.000.000 €
- broj emitovanih akcija: 1.000.000
- nominalna vrednost jedne akcije: 1 €
U tom slučaju:
Nominal Value per Share = 1 €
Nominalna vrednost se može koristiti za određivanje ukupnog nominalnog iznosa osnovnog kapitala:
Share Capital = Number of Shares × Nominal Value per Share
Ako kompanija ima 2.000.000 akcija nominalne vrednosti 0,50 €:
2.000.000 × 0,50 € = 1.000.000 €
To je nominalni iznos osnovnog kapitala koji proizlazi iz tih akcija, uz pretpostavke konkretnog pravnog i računovodstvenog okvira.
Nominal Value i tržišna cena akcije
Nominalna vrednost akcije može se značajno razlikovati od njene tržišne cene.
Pretpostavimo da akcija ima:
Nominal Value = 1 €
a da se na berzi trguje po:
Market Price = 30 €
Nominalna vrednost ostaje 1 €, dok se tržišna cena menja u skladu sa ponudom i tražnjom, očekivanjima investitora, poslovanjem kompanije i drugim tržišnim faktorima.
Zbog toga nominalna vrednost ne pokazuje koliko investitori trenutno plaćaju za akciju.
Nominal Value kod obveznica
Kod obveznica, Nominal Value ima posebno praktično značenje.
Nominalna vrednost obveznice predstavlja iznos glavnice koji emitent treba da isplati vlasniku obveznice prema uslovima emisije, najčešće na dan dospeća.
Na primer, obveznica može imati:
- Nominal Value = 1.000 €
- kuponsku stopu = 5%
- rok dospeća = 5 godina
Ako se kamata obračunava na nominalnu vrednost, godišnji kupon bi iznosio:
1.000 € × 5% = 50 €
Ako se obveznica drži do dospeća i pod uslovima iz emisije, vlasnik bi na kraju roka trebalo da primi nominalni iznos od 1.000 €, uz poslednju kamatu prema uslovima obveznice.
Nominal Value i Face Value
Face Value je termin koji se veoma često koristi kao sinonim za Nominal Value, naročito kod obveznica.
Na primer:
Face Value = Nominal Value = 1.000 €
Međutim, značenje termina može zavisiti od konteksta i konkretne vrste finansijskog instrumenta.
Kod obveznica, Face Value najčešće označava iznos glavnice koji se vraća po dospeću.
Zato su Nominal Value, Par Value i Face Value veoma bliski termini, ali se njihova upotreba može razlikovati u zavisnosti od finansijskog instrumenta i konteksta.
Nominal Value i cena obveznice
Nominalna vrednost obveznice nije isto što i njena trenutna tržišna cena.
Na primer, obveznica može imati:
Nominal Value = 1.000 €
ali se njome može trgovati po:
980 €
ili:
1.050 €
Ako se obveznica trguje ispod nominalne vrednosti, kaže se da se prodaje at a discount. Ako se trguje iznad nominalne vrednosti, prodaje se at a premium.
Obveznica ispod nominalne vrednosti
Ako je nominalna vrednost 1.000 €, a tržišna cena 950 €:
Market Price < Nominal Value
Obveznica se trguje uz diskont.
Obveznica iznad nominalne vrednosti
Ako je nominalna vrednost 1.000 €, a tržišna cena 1.050 €:
Market Price > Nominal Value
Obveznica se trguje uz premiju.
Zašto je Nominal Value važan?
Nominalna vrednost može imati različite funkcije u zavisnosti od instrumenta.
Kod akcija može biti važna za:
- strukturu osnovnog kapitala;
- određivanje nominalnog iznosa akcija;
- pravni status akcija;
- određene računovodstvene evidencije;
- razlikovanje nominalne vrednosti od tržišne cene.
Kod obveznica može biti važna za:
- određivanje iznosa glavnice;
- obračun kuponske kamate;
- određivanje iznosa koji se isplaćuje po dospeću;
- poređenje nominalne i tržišne cene obveznice.
Nominal Value i kamatna stopa
Kod obveznica, kuponska kamata se često obračunava na nominalnu vrednost.
Ako obveznica ima nominalnu vrednost od 1.000 € i kuponsku stopu od 6%, godišnja kamata iznosi:
1.000 € × 6% = 60 €
Važno je razlikovati kuponsku stopu od prinosa koji investitor ostvaruje na osnovu stvarne tržišne cene obveznice.
Ako investitor kupi istu obveznicu za 900 €, godišnji kupon i dalje može iznositi 60 €, ali njegov prinos na uloženi iznos nije isti kao kada bi obveznicu kupio za 1.000 €.
Zato Nominal Value nije isto što i investiciona cena ili prinos.
Nominal Value i Book Value
Nominal Value i Book Value nisu isti pojmovi.
Nominal Value je unapred određena nominalna vrednost finansijskog instrumenta.
Book Value predstavlja knjigovodstvenu vrednost koja proizlazi iz računovodstvenih evidencija i može zavisiti od različitih računovodstvenih pravila.
Na primer, akcija može imati:
- Nominal Value = 1 €
- Book Value per Share = 8 €
- Market Price = 15 €
Sva tri iznosa predstavljaju različite koncepte.
Nominal Value i Market Value
Market Value predstavlja vrednost po kojoj se imovina ili finansijski instrument može vrednovati na tržištu, dok je Nominal Value unapred određena nominalna vrednost instrumenta.
Kod javno trgovane akcije:
Nominal Value = 1 €
Market Price = 20 €
Tržišna cena se može menjati svakodnevno, dok nominalna vrednost ostaje određena uslovima emisije, osim ako se ne promeni kroz odgovarajuću korporativnu ili pravnu proceduru.
Primer Nominal Value
Pretpostavimo da kompanija emituje 500.000 običnih akcija, pri čemu svaka akcija ima nominalnu vrednost od 2 €.
Ukupan nominalni iznos akcijskog kapitala iznosi:
500.000 × 2 € = 1.000.000 €
Ako se akcija kasnije na tržištu prodaje za 12 €, tada:
- Nominal Value = 2 €
- Market Price = 12 €
Razlika između nominalne i tržišne vrednosti ne znači da se nominalna vrednost promenila.
Nominal Value u odnosu na srodne pojmove
Važno je razlikovati nekoliko povezanih termina:
- Nominal Value – nominalna vrednost finansijskog instrumenta;
- Par Value – najčešći sinonim za Nominal Value;
- Face Value – često korišćen sinonim, posebno kod obveznica;
- Market Value / Market Price – tržišna vrednost odnosno cena;
- Book Value – knjigovodstvena vrednost;
- Issue Price – cena po kojoj je finansijski instrument prvobitno ponuđen ili izdat.
Ovi termini ne označavaju nužno isti iznos.
Da li je Nominal Value isto što i Original Value?
Ne.
Original Value je širi izraz koji može označavati početnu ili prvobitnu vrednost određene imovine ili ulaganja. Nominal Value je specifičan finansijski termin koji označava unapred određenu nominalnu vrednost instrumenta.
Zbog toga Original Value ne bih koristio kao potpuni sinonim za Nominal Value u Investidia glossary strukturi.
Zaključak
Nominal Value predstavlja nominalnu vrednost finansijskog instrumenta koja je unapred određena njegovim uslovima ili dokumentacijom. Kod akcija se odnosi na nominalnu vrednost pojedinačne akcije, dok kod obveznica najčešće označava iznos glavnice koji se isplaćuje po dospeću.
Nominal Value se najčešće koristi kao sinonim za Par Value, dok je Face Value takođe veoma blizak termin, posebno kod obveznica. Nominalnu vrednost treba razlikovati od Market Value, Market Price, Book Value i Issue Price, jer svaki od ovih pojmova ima drugačije značenje.
Za Investidia je najpraktičnije da Par Value bude primarni članak, a Nominal Value sekundarni članak koji objašnjava isti osnovni koncept i povezuje ga sa primarnim terminom.