Paid-up Capital, odnosno uplaćeni kapital, predstavlja deo kapitala koji su akcionari ili članovi društva stvarno uplatili kompaniji u zamenu za akcije ili druge vlasničke instrumente. Za razliku od iznosa koji je samo ugovoren ili odobren za emisiju, Paid-up Capital odnosi se na kapital koji je zaista uplaćen društvu.
Paid-up Capital se u finansijskoj i računovodstvenoj terminologiji često koristi kao sinonim ili veoma blizak termin pojmu Paid-in Capital. Značenje može zavisiti od računovodstvenog ili pravnog konteksta i jurisdikcije.
Šta je Paid-up Capital?
Paid-up Capital pokazuje koliko su vlasnici kompanije stvarno uložili u društvo kroz emisiju akcija ili druge oblike vlasničkog kapitala.
Na primer, ako kompanija izda 10.000 akcija po ceni od 10 evra i investitori plate ceo iznos, kompanija je primila 100.000 evra kapitala. Taj iznos predstavlja uplaćeni kapital, odnosno Paid-up Capital, u skladu sa načinom na koji je kapital klasifikovan prema relevantnim računovodstvenim pravilima.
Važno je razlikovati uplaćeni kapital od kapitala koji je samo odobren ili ugovoren. Ako je određeni iznos akcija izdat, ali još nije uplaćen, taj iznos ne predstavlja uplaćeni kapital u istom smislu.
Paid-up Capital i Paid-in Capital
Paid-up Capital i Paid-in Capital često se koriste za označavanje istog ili veoma sličnog koncepta — kapitala koji su vlasnici stvarno uplatili kompaniji.
Paid-in Capital je primarni termin na Investidiji, dok je Paid-up Capital sekundarni termin koji vodi na primarni članak.
Razlika između ova dva izraza najčešće je terminološka, a njihova precizna upotreba može zavisiti od računovodstvenih standarda, zakona i poslovne prakse određene zemlje.
Kako nastaje Paid-up Capital?
Paid-up Capital najčešće nastaje kada kompanija:
- emituje nove akcije;
- prima novac od investitora za izdate akcije;
- prima drugu imovinu kao naknadu za izdate vlasničke instrumente;
- povećava osnovni kapital kroz nove uplate vlasnika.
Na primer, ako kompanija emituje 5.000 novih akcija po ceni od 20 evra i investitori uplate ukupan iznos od 100.000 evra, primljeni iznos predstavlja kapital koji su investitori uplatili kompaniji.
Paid-up Capital i nominalna vrednost akcija
Uplaćeni kapital može biti povezan sa nominalnom vrednošću akcija (Par Value) i iznosom koji investitori plaćaju iznad nominalne vrednosti.
Na primer, pretpostavimo da akcija ima:
- nominalnu vrednost: 2 evra;
- prodajnu/emisionu cenu: 5 evra.
Ako kompanija izda 10.000 takvih akcija i investitori uplate punih 5 evra po akciji, kompanija prima ukupno 50.000 evra.
Od tog iznosa:
- 20.000 evra odgovara nominalnoj vrednosti akcija;
- 30.000 evra predstavlja iznos iznad nominalne vrednosti, koji se u odgovarajućem računovodstvenom okviru može evidentirati kao Additional Paid-in Capital (APIC).
Zbog toga Paid-up Capital ne treba automatski izjednačavati samo sa nominalnom vrednošću izdatih akcija.
Paid-up Capital i Additional Paid-in Capital
Additional Paid-in Capital (APIC) predstavlja dodatni uplaćeni kapital koji nastaje kada investitori plate više od nominalne vrednosti akcija, tamo gde se takva klasifikacija primenjuje.
Na primer, ako je nominalna vrednost akcije 1 evro, a investitor za nju plati 6 evra, deo od 1 evra može predstavljati kapital po nominalnoj vrednosti, dok se preostalih 5 evra može evidentirati kao Additional Paid-in Capital.
Zbog toga je APIC komponenta u okviru šireg koncepta uplaćenog kapitala, a ne potpuni sinonim za Paid-up Capital.
Paid-up Capital u bilansu stanja
Paid-up Capital predstavlja deo vlasničkog kapitala (Shareholders’ Equity) kompanije.
U bilansu stanja može biti prikazan zajedno sa drugim komponentama kapitala, kao što su:
- osnovni ili akcijski kapital;
- dodatno uplaćeni kapital;
- rezerve;
- neraspoređena dobit;
- sopstvene akcije, odnosno odbitne stavke kapitala.
Tačan način prikazivanja zavisi od primenjenih računovodstvenih standarda i pravnog sistema.
Zašto je Paid-up Capital važan?
Paid-up Capital pokazuje koliko su vlasnici stvarno uložili u kompaniju kroz vlasničke instrumente.
On je važan jer:
- predstavlja deo vlasničkog kapitala;
- pokazuje kapital koji je stvarno uplaćen društvu;
- razlikuje stvarno uplaćena sredstva od samo odobrenog ili potencijalnog kapitala;
- može biti važan za procenu strukture finansiranja kompanije;
- predstavlja osnovu za razlikovanje vlasničkog finansiranja od dužničkog finansiranja.
Međutim, visok Paid-up Capital sam po sebi ne znači da je kompanija profitabilna ili finansijski uspešna. Za potpunu analizu potrebno je posmatrati i imovinu, obaveze, prihode, profit, novčane tokove i druge pokazatelje.
Paid-up Capital i dug
Paid-up Capital predstavlja vlasničko finansiranje, dok zajmovi i obveznice predstavljaju dužničko finansiranje.
Ako kompanija prikupi 1 milion evra izdavanjem akcija, taj iznos predstavlja kapital koji su vlasnici uložili. Ako kompanija pozajmi 1 milion evra od banke, nastaje obaveza prema banci.
Zbog toga se struktura finansiranja kompanije može posmatrati kroz odnos između vlasničkog kapitala i obaveza.
Paid-up Capital nije isto što i tržišna vrednost kompanije
Važno je razlikovati Paid-up Capital od tržišne kapitalizacije (Market Capitalization).
Paid-up Capital odnosi se na kapital koji je kompanija primila od vlasnika kroz izdavanje vlasničkih instrumenata.
Market Capitalization predstavlja tržišnu vrednost akcija kompanije i izračunava se na osnovu tržišne cene akcije i broja akcija u opticaju.
Zbog toga tržišna kapitalizacija može biti mnogo veća ili manja od istorijskog iznosa kapitala koji su akcionari uplatili kompaniji.
Zaključak
Paid-up Capital, odnosno uplaćeni kapital, predstavlja kapital koji su vlasnici kompanije stvarno uplatili društvu u zamenu za akcije ili druge vlasničke instrumente.
Termin Paid-up Capital često se koristi kao sinonim ili veoma blizak termin za Paid-in Capital, koji je primarni pojam. Sa druge strane, Additional Paid-in Capital (APIC) predstavlja uži koncept koji se odnosi na dodatni kapital uplaćen iznad nominalne vrednosti akcija, kada se takva klasifikacija primenjuje.
Zbog toga Paid-up Capital treba posmatrati kao deo šire strukture vlasničkog kapitala, a ne kao pokazatelj profitabilnosti ili tržišne vrednosti kompanije.