Payee: Primalac plaćanja ili uplate u finansijskoj transakciji

Primalac plaćanja (Payee) je fizičko lice, kompanija ili druga strana kojoj se vrši novčana uplata. Payee je strana koja prima novac, dok je platilac (Payer) strana koja novac šalje ili vrši uplatu.

Payee može primiti novac za prodate proizvode, pružene usluge, otplatu duga, kamatu, dividendu, kupon po obveznici ili drugi finansijski zahtev. Zbog toga Payee ne mora nužno biti prodavac robe ili usluge.

Na primer, kada kupac plaća račun za robu, kupac je Payer, a kompanija kojoj se novac uplaćuje je Payee.

Šta je Payee?

Payee je strana koja je određena da primi uplatu u određenoj transakciji.

U najjednostavnijem obliku:

Payer → šalje novac → Payee

Na primer, ako kompanija primi uplatu od kupca za isporučenu robu:

• Payer: kupac
• Payee: kompanija koja je prodala robu
• Iznos: 1.000 €
• Svrha plaćanja: plaćanje računa

Kada se uplata izvrši, novac prelazi od Payer-a ka Payee-u.

Payee i Payer

Payee i Payer predstavljaju suprotne uloge u istoj transakciji.

Na primer, kada kupac plaća račun od 500 €:

Kupac = Payer

Prodavac = Payee

Međutim, uloge zavise od konkretne transakcije. Ista osoba ili kompanija može biti Payee u jednoj transakciji, a Payer u drugoj.

Payee kod bankarskog transfera

Kod elektronskog prenosa novca, Payee je primalac sredstava.

Na primer, kompanija plaća fakturu dobavljaču bankarskim transferom:

• kompanija koja šalje novac = Payer
• dobavljač koji prima novac = Payee
• bankovni račun dobavljača = račun na koji se sredstva prenose.

Payee se u nalogu za plaćanje može identifikovati svojim imenom ili nazivom, brojem računa i drugim potrebnim podacima, u zavisnosti od sistema plaćanja.

Payee na čeku

Kod čeka (Check), Payee je osoba ili organizacija kojoj je ček izdat i koja ima pravo da primi navedeni iznos, u skladu sa pravilima koja važe za taj instrument.

Na primer, ako kompanija izda ček dobavljaču na 2.000 €:

Kompanija = Payer

Dobavljač = Payee

Dobavljač je primalac plaćanja navedenog na čeku.

Payee u menici

Kod menice (Bill of Exchange) odnosi između učesnika mogu biti složeniji, jer mogu postojati različite uloge, kao što su Drawer, Drawee i Payee.

Kod promissory note, odnosno menice sa obećanjem plaćanja, izdavalac obećava da će isplatiti određeni iznos Payee-u ili drugoj određenoj strani.

Zbog toga Payee predstavlja stranu koja ima pravo da primi plaćanje navedeno u instrumentu.

Payee kod obveznica

Payee može biti i investitor koji prima kamatu ili kuponsku isplatu po obveznici.

Na primer, ako kompanija izda obveznicu i prema uslovima obveznice treba da isplati investitoru kupon od 50 €:

• izdavalac obveznice: strana koja vrši isplatu
• investitor: Payee, odnosno primalac kuponske isplate.

U ovom slučaju Payee nije prodavac robe ili usluge, što pokazuje zašto se Payee ne treba definisati samo kao primalac novca za isporučenu robu ili uslugu.

Payee kod dividende

Sličan odnos postoji kod dividende.

Ako kompanija isplaćuje dividendu akcionaru:

• kompanija: Payer
• akcionar: Payee
• dividenda: izvršena isplata.

Akcionar je u ovom slučaju primalac novca, iako nije pružio kompaniji robu ili uslugu u zamenu za tu konkretnu uplatu.

Payee i faktura

Kod fakture, Payee je obično kompanija ili osoba kojoj kupac treba da izvrši plaćanje.

Na primer:

Faktura = 3.000 €

Kupac = Payer

Dobavljač = Payee

Ako je rok plaćanja 30 dana, Payee ima pravo da primi 3.000 € u skladu sa uslovima transakcije.

Ovo je povezano sa Accounts Receivable kod prodavca i Accounts Payable kod kupca.

Payee i Accounts Receivable

Kada kompanija proda robu kupcu na kredit, prodavac evidentira Accounts Receivable, odnosno potraživanje od kupca.

U istoj transakciji:

• prodavac je potencijalni Payee;
• kupac je Payer;
• prodavac ima Accounts Receivable;
• kupac ima Accounts Payable.

Kada kupac izvrši uplatu, potraživanje prodavca se smanjuje ili zatvara, a novac se prenosi Payee-u.

Payee nije isto što i Creditor

Payee i Creditor mogu označavati istu stranu u određenoj transakciji, ali nisu sinonimi.

Payee označava stranu koja prima određenu uplatu.

Creditor označava poverioca, odnosno stranu kojoj se duguje novac ili koja ima određeno potraživanje.

Na primer, dobavljač može biti Creditor kompanije zato što mu kompanija duguje novac. Kada kompanija izvrši uplatu tog duga, dobavljač je Payee u toj konkretnoj transakciji.

Payee nije uvek prodavac

Važno je naglasiti da Payee ne mora biti prodavac proizvoda ili usluge.

Payee može biti:

• dobavljač,
• zaposleni,
• poverilac,
• banka,
• investitor,
• akcionar,
• državni organ,
• fizičko lice,
• pravno lice,
• druga strana kojoj se vrši uplata.

Na primer, kod isplate plate:

Kompanija = Payer

Zaposleni = Payee

Kod otplate kredita:

Dużnik = Payer

Banka ili drugi poverilac = Payee

Kod isplate dividende:

Kompanija = Payer

Akcionar = Payee

Payee i elektronska plaćanja

Kod elektronskih plaćanja Payee se obično identifikuje podacima koji omogućavaju pravilno usmeravanje novca.

U zavisnosti od sistema plaćanja, mogu biti potrebni:

• naziv ili ime primaoca,
• broj bankovnog računa,
• IBAN,
• podaci banke,
• referentni broj,
• drugi podaci potrebni za izvršenje transakcije.

Pravilna identifikacija Payee-a važna je kako bi sredstva bila preneta odgovarajućoj strani.

Payee u različitim vrstama transakcija

Payee – najvažnije karakteristike

Payee je:

• primalac novčane uplate;
• suprotna strana od Payer-a;
• fizičko lice, kompanija ili drugi entitet;
• strana kojoj se sredstva prenose;
• određen uslovima konkretne transakcije ili platnog instrumenta;
• ne mora nužno biti prodavac robe ili pružalac usluge.

Zaključak

Payee je strana koja prima novčanu uplatu u finansijskoj transakciji. To može biti prodavac, dobavljač, banka, zaposleni, investitor, akcionar ili bilo koja druga osoba ili organizacija kojoj se vrši plaćanje.

Nasuprot tome, Payer je strana koja vrši uplatu. Ove dve uloge zavise od konkretne transakcije, pa ista osoba ili kompanija može biti Payer u jednoj transakciji, a Payee u drugoj.

Najjednostavnije pravilo je:

Payer plaća → Payee prima novac.