Izveštaj o dobiti (Statement of Income), poznat i kao Bilans uspeha (Income Statement), predstavlja finansijski izveštaj koji prikazuje prihode, rashode i ostvareni finansijski rezultat kompanije tokom određenog računovodstvenog perioda. Na osnovu ovog izveštaja može se proceniti profitabilnost i uspešnost poslovanja, odnosno koliko je kompanija prihoda ostvarila, koje je troškove imala i da li je na kraju perioda ostvarila neto dobitak ili neto gubitak.
Za razliku od Statement of Financial Position (Balance Sheet), koji prikazuje finansijski položaj kompanije na određeni datum, Statement of Income prikazuje rezultate poslovanja tokom perioda.
Šta je Statement of Income?
Statement of Income je finansijski izveštaj koji prikazuje rezultate poslovanja kompanije tokom određenog perioda, kao što su mesec, kvartal ili godina.
U njemu se mogu prikazati ključne stavke kao što su:
- Revenue – prihodi;
- Cost of Goods Sold (COGS) – trošak prodate robe;
- Gross Profit – bruto dobit;
- Operating Expenses – operativni rashodi;
- Operating Income – poslovni dobitak;
- Interest Income and Expense – prihodi i rashodi od kamata;
- Income Before Taxes – dobit pre poreza;
- Income Tax Expense – rashod poreza na dobit;
- Net Income – neto dobit;
- Net Loss – neto gubitak.
Struktura i naziv pojedinih stavki mogu se razlikovati u zavisnosti od vrste kompanije i primenjenog računovodstvenog okvira.
Statement of Income i Income Statement
Statement of Income se u velikom broju slučajeva koristi kao drugi naziv za Income Statement, odnosno bilans uspeha.
Oba termina se odnose na finansijski izveštaj čija je osnovna svrha da prikaže finansijske performanse kompanije tokom određenog perioda.
Na Investidia.com Income Statement može biti glavni članak, dok Statement of Income može imati poseban članak zbog posebnog termina i njegove SEO vrednosti.
Prihodi – Revenue
Na početku izveštaja često se prikazuje Revenue, odnosno prihod kompanije.
Prihod može poticati od:
- prodaje proizvoda;
- prodaje robe;
- pružanja usluga;
- pretplata;
- licenci;
- drugih poslovnih aktivnosti.
Revenue predstavlja iznos prihoda priznatog u skladu sa primenjenim računovodstvenim pravilima. Ne mora nužno biti jednak iznosu gotovine koji je kompanija primila tokom istog perioda.
Na primer, ako kompanija proda robu kupcu uz odloženo plaćanje, prihod može biti priznat u Statement of Income, dok će naplata potraživanja uslediti kasnije.
Cost of Goods Sold – COGS
Cost of Goods Sold (COGS) predstavlja trošak koji je povezan sa robom ili proizvodima koji su prodati tokom perioda.
Kada se COGS oduzme od prihoda, dobija se Gross Profit:
Gross Profit = Revenue − COGS
Na primer, ako kompanija ima:
- Revenue = 1.000.000 USD
- COGS = 600.000 USD
onda:
Gross Profit = 1.000.000 − 600.000 = 400.000 USD
Operating Expenses – Operativni rashodi
Nakon obračuna bruto dobiti, Statement of Income može prikazati Operating Expenses, odnosno operativne rashode.
Oni mogu uključivati:
- Selling Expenses – troškove prodaje;
- General and Administrative Expenses (G&A) – opšte i administrativne troškove;
- troškove marketinga;
- troškove istraživanja i razvoja;
- određene troškove zakupa;
- određene troškove amortizacije;
- druge rashode povezane sa poslovanjem.
Klasifikacija pojedinih troškova zavisi od njihove prirode i primenjenih računovodstvenih pravila.
Operating Income – Poslovni dobitak
Kada se od bruto dobiti oduzmu relevantni operativni rashodi, dobija se Operating Income:
Operating Income = Gross Profit − Operating Expenses
Na primer:
- Gross Profit = 400.000 USD
- Operating Expenses = 250.000 USD
Operating Income = 400.000 − 250.000 = 150.000 USD
Operating Income pokazuje rezultat osnovnog poslovanja pre uključivanja određenih neoperativnih stavki, kao što su kamate i porezi.
Prihodi i rashodi van osnovnog poslovanja
Statement of Income može sadržati i stavke koje nisu direktno povezane sa osnovnom poslovnom aktivnošću.
To mogu biti:
- Interest Income – prihod od kamata;
- Interest Expense – rashod kamata;
- određeni dobici ili gubici od ulaganja;
- dobici ili gubici od prodaje imovine;
- druge neoperativne stavke.
Nakon uključivanja relevantnih stavki dolazi se do Income Before Taxes, odnosno dobiti pre poreza.
Porez na dobit
Od dobiti pre poreza oduzima se Income Tax Expense, odnosno rashod poreza na dobit.
Na primer, ako kompanija ima:
- Income Before Taxes = 130.000 USD
- Income Tax Expense = 26.000 USD
onda:
Net Income = 130.000 − 26.000 = 104.000 USD
Net Income – Neto dobit
Net Income predstavlja konačni pozitivan finansijski rezultat kompanije nakon priznavanja relevantnih prihoda i rashoda, uključujući porez na dobit.
Ako su prihodi veći od rashoda, kompanija ostvaruje Net Income, odnosno neto dobit.
Ako su rashodi veći od prihoda, kompanija ostvaruje Net Loss, odnosno neto gubitak.
Pojednostavljeno:
Net Income = Ukupni prihodi − Ukupni rashodi
Stvarni obračun može biti složeniji jer Statement of Income može sadržati više kategorija prihoda, rashoda, poreza i drugih stavki.
Primer Statement of Income
Pretpostavimo da kompanija tokom godine ostvari sledeće rezultate:
| Stavka | Iznos |
|---|---|
| Revenue | 1.000.000 USD |
| COGS | 600.000 USD |
| Gross Profit | 400.000 USD |
| Operating Expenses | 250.000 USD |
| Operating Income | 150.000 USD |
| Interest Expense | 20.000 USD |
| Income Before Taxes | 130.000 USD |
| Income Tax Expense | 26.000 USD |
| Net Income | 104.000 USD |
Ovaj primer pokazuje kako se od ukupnog prihoda postepeno dolazi do konačne neto dobiti.
Statement of Income i profitne marže
Podaci iz Statement of Income koriste se za izračunavanje različitih pokazatelja profitabilnosti.
Gross Profit Margin:
Gross Profit Margin = Gross Profit ÷ Revenue × 100
U primeru:
400.000 ÷ 1.000.000 × 100 = 40%
Operating Profit Margin:
Operating Profit Margin = Operating Income ÷ Revenue × 100
U primeru:
150.000 ÷ 1.000.000 × 100 = 15%
Net Profit Margin:
Net Profit Margin = Net Income ÷ Revenue × 100
U primeru:
104.000 ÷ 1.000.000 × 100 = 10,4%
Ovi pokazatelji omogućavaju analizu koliko uspešno kompanija pretvara prihode u bruto, poslovni i neto profit.
Statement of Income i obračunski princip
Statement of Income se uobičajeno priprema primenom obračunskog principa (Accrual Accounting).
To znači da se prihodi i rashodi priznaju u periodu na koji se odnose, a ne nužno u trenutku kada je novac primljen ili plaćen.
Zbog toga Net Income nije isto što i Cash Flow.
Kompanija može imati pozitivan neto rezultat, ali istovremeno imati nizak nivo gotovine, na primer zbog velikih potraživanja od kupaca ili ulaganja u zalihe.
Statement of Income vs. Balance Sheet
Ova dva izveštaja imaju različitu svrhu.
Statement of Income prikazuje:
- prihode;
- rashode;
- dobit ili gubitak;
- rezultate poslovanja tokom određenog perioda.
Balance Sheet / Statement of Financial Position prikazuje:
- Assets;
- Liabilities;
- Equity;
- finansijski položaj na određeni datum.
Jednostavno rečeno, Statement of Income pokazuje kako je kompanija poslovala, dok Balance Sheet pokazuje šta kompanija poseduje i duguje na određeni datum.
Statement of Income vs. Statement of Cash Flows
Statement of Cash Flows prikazuje stvarne prilive i odlive gotovine tokom perioda i razvrstava ih na:
- Operating Activities;
- Investing Activities;
- Financing Activities.
Statement of Income, sa druge strane, prikazuje prihode i rashode prema primenjenim računovodstvenim pravilima.
Zbog toga prihod prikazan u Statement of Income ne mora biti jednak gotovini primljenoj od kupaca u istom periodu.
Zašto je Statement of Income važan?
Statement of Income je važan za:
- investitore, koji analiziraju profitabilnost i trend prihoda i rashoda;
- menadžment, koji prati poslovne rezultate i kontroliše troškove;
- kreditore, koji procenjuju sposobnost kompanije da ostvaruje rezultate i servisira obaveze;
- analitičare, koji koriste podatke za izračunavanje finansijskih pokazatelja.
Na osnovu podataka iz izveštaja mogu se analizirati Gross Margin, Operating Margin, Net Profit Margin, EPS (Earnings Per Share) i Interest Coverage Ratio, između ostalih pokazatelja.
Zaključak
Statement of Income (Izveštaj o dobiti) predstavlja finansijski izveštaj koji prikazuje prihode, rashode i finansijski rezultat kompanije tokom određenog perioda. U velikom broju slučajeva koristi se kao naziv za Income Statement (Bilans uspeha).
Njegova osnovna svrha je da pokaže kako kompanija dolazi od Revenue-a, preko Gross Profit-a i Operating Income-a, do konačnog Net Income-a ili Net Loss-a.
Za razliku od Balance Sheet-a, koji prikazuje finansijski položaj kompanije na određeni datum, Statement of Income prikazuje finansijske performanse tokom perioda.