Net Cash Flow from Operating Activities predstavlja neto iznos gotovine koji kompanija generiše ili troši kroz svoje redovne poslovne aktivnosti tokom određenog perioda. Pokazuje koliko gotovine osnovno poslovanje kompanije stvara nakon što se uzmu u obzir novčani prilivi i odlivi povezani sa operativnim aktivnostima.
Ovaj pokazatelj je veoma blizak, odnosno u mnogim izvorima praktično sinoniman sa terminima Operating Cash Flow (OCF) i Cash Flow from Operating Activities (CFO).
Šta je Net Cash Flow from Operating Activities?
Net Cash Flow from Operating Activities je neto rezultat novčanih priliva i odliva iz poslovnih aktivnosti kompanije.
U operativne aktivnosti mogu spadati:
- naplata potraživanja od kupaca,
- plaćanja dobavljačima,
- isplate zarada zaposlenima,
- plaćanje zakupnine, osiguranja i drugih poslovnih troškova,
- plaćanje poreza,
- drugi novčani tokovi povezani sa redovnim poslovanjem.
Ako su novčani prilivi iz poslovanja veći od novčanih odliva, kompanija ima pozitivan neto novčani tok iz poslovnih aktivnosti. Ako su odlivi veći od priliva, rezultat je negativan.
Formula za Net Cash Flow from Operating Activities
Pojednostavljeno, formula glasi:
Net Cash Flow from Operating Activities = Cash Inflows from Operating Activities − Cash Outflows from Operating Activities
Međutim, u finansijskim izveštajima se ovaj iznos često ne izračunava jednostavnim sabiranjem svih pojedinačnih uplata i isplata. Kod indirektne metode polazi se od neto dobiti, a zatim se vrše korekcije za nenovčane stavke i promene u obrtnom kapitalu.
Direktna metoda
Kod direktne metode (Direct Method) prikazuju se stvarni novčani prilivi i odlivi iz poslovanja.
Na primer:
- naplata od kupaca: 800.000 USD
- plaćanja dobavljačima: 300.000 USD
- isplate zaposlenima: 200.000 USD
- ostali poslovni odliv: 100.000 USD
Neto novčani tok iz poslovnih aktivnosti iznosi:
800.000 − 300.000 − 200.000 − 100.000 = 200.000 USD
Kompanija je, dakle, ostvarila 200.000 USD pozitivnog neto novčanog toka iz poslovnih aktivnosti.
Indirektna metoda
Kod indirektne metode (Indirect Method) polazi se od neto dobiti (Net Income), a zatim se računovodstveni rezultat prilagođava kako bi se dobio novčani tok iz poslovnih aktivnosti.
Korekcije mogu uključivati:
- dodavanje amortizacije (Depreciation and Amortization) jer predstavlja nenovčani trošak,
- uklanjanje određenih nenovčanih dobitaka i gubitaka,
- promene u potraživanjima (Accounts Receivable),
- promene u zalihama (Inventory),
- promene u obavezama prema dobavljačima (Accounts Payable),
- druge promene u obrtnom kapitalu.
Na primer, ako kompanija ima visoku neto dobit, ali istovremeno veliki rast potraživanja od kupaca, deo iskazane dobiti još nije naplaćen u gotovini. Zbog toga novčani tok iz poslovanja može biti znatno niži od neto dobiti.
Net Cash Flow from Operating Activities i Net Income
Net Income i Net Cash Flow from Operating Activities nisu ista kategorija.
Net Income predstavlja računovodstvenu dobit nakon priznavanja prihoda, rashoda, kamata i poreza, dok Net Cash Flow from Operating Activities pokazuje koliko je gotovine generisano ili potrošeno kroz poslovne aktivnosti.
Zato kompanija može istovremeno imati:
- pozitivnu neto dobit i negativan novčani tok iz poslovanja, ili
- negativnu neto dobit i pozitivan novčani tok iz poslovanja.
Ova razlika nastaje zbog obračunskog računovodstva, nenovčanih stavki i promena u obrtnom kapitalu.
Net Cash Flow from Operating Activities i Operating Cash Flow
Net Cash Flow from Operating Activities i Operating Cash Flow (OCF) u velikom broju izvora označavaju isti ili gotovo isti koncept.
Operating Cash Flow je kraći i češće korišćen izraz, dok Net Cash Flow from Operating Activities naglašava da je reč o neto rezultatu priliva i odliva iz poslovnih aktivnosti.
Slično se koristi i termin Cash Flow from Operating Activities (CFO).
Na Investidia sajtu je zato najpraktičnije tretirati Operating Cash Flow kao primarni termin, a Net Cash Flow from Operating Activities kao sekundarni termin koji upućuje na glavni članak.
Net Cash Flow from Operating Activities i ostale vrste novčanih tokova
Izveštaj o novčanim tokovima (Statement of Cash Flows) uobičajeno razvrstava novčane tokove u tri osnovne kategorije:
Operating Activities
Novčani tokovi povezani sa redovnim poslovanjem kompanije.
Investing Activities
Novčani tokovi povezani sa kupovinom i prodajom dugoročnih sredstava i drugih investicija.
Primeri uključuju kupovinu opreme, postrojenja ili nekretnina.
Financing Activities
Novčani tokovi povezani sa finansiranjem kompanije.
Primeri uključuju izdavanje akcija, primanje kredita, otplatu glavnice duga i isplatu dividendi, u skladu sa primenjenim računovodstvenim okvirom.
Zašto je Net Cash Flow from Operating Activities važan?
Ovaj pokazatelj je važan zato što pokazuje koliko gotovine kompanija generiše iz osnovnog poslovanja, nezavisno od toga koliko je gotovine pribavila prodajom imovine ili zaduživanjem.
Dugoročno pozitivan novčani tok iz poslovanja može kompaniji omogućiti da:
- finansira svakodnevno poslovanje,
- plaća dobavljače i zaposlene,
- servisira dug,
- ulaže u razvoj poslovanja,
- isplaćuje dividende kada za to postoje uslovi,
- smanji potrebu za dodatnim zaduživanjem.
Ipak, jedan period sa negativnim novčanim tokom ne mora automatski značiti da je poslovanje neodrživo. Na rezultat mogu uticati sezonalnost, privremeno povećanje zaliha, rast potraživanja ili druge promene u obrtnom kapitalu.
Primer
Pretpostavimo da kompanija ima:
- neto dobit: 150.000 USD
- amortizaciju: 40.000 USD
- povećanje potraživanja: 30.000 USD
- povećanje obaveza prema dobavljačima: 20.000 USD
Pojednostavljeni obračun mogao bi izgledati ovako:
Net Cash Flow from Operating Activities = 150.000 + 40.000 − 30.000 + 20.000
Net Cash Flow from Operating Activities = 180.000 USD
Kompanija je, prema ovom pojednostavljenom primeru, generisala 180.000 USD neto novčanog toka iz poslovnih aktivnosti, iako je njena neto dobit iznosila 150.000 USD.
Net Cash Flow from Operating Activities u Srbiji
U Srbiji se novčani tokovi prikazuju u Izveštaju o tokovima gotovine, u skladu sa primenjenim računovodstvenim okvirom.
Novčani tok iz poslovnih aktivnosti predstavlja tokove gotovine povezane sa osnovnim poslovanjem društva. Pri analizi domaćih kompanija važno je koristiti terminologiju i klasifikaciju koja odgovara važećim računovodstvenim propisima i primenjenom računovodstvenom okviru.
Zaključak
Net Cash Flow from Operating Activities predstavlja neto novčani tok ostvaren iz redovnih poslovnih aktivnosti kompanije. Dobija se kao rezultat operativnih novčanih priliva i odliva, a može se prikazati direktnom ili indirektnom metodom.
Iako je veoma blizak terminima Operating Cash Flow (OCF) i Cash Flow from Operating Activities (CFO), naziv Net Cash Flow from Operating Activities posebno naglašava neto rezultat poslovnih novčanih tokova.
Za procenu finansijskog zdravlja kompanije ovaj pokazatelj je korisno posmatrati zajedno sa Net Income, Free Cash Flow, prihodima, profitnim maržama i promenama obrtnog kapitala.