Kvalifikovana dividenda (Qualified Dividend) je dividenda koja ispunjava određene uslove prema poreskim propisima Sjedinjenih Američkih Država i zbog toga može biti oporezovana po povoljnijim poreskim stopama za dugoročnu kapitalnu dobit, umesto po stopama koje se primenjuju na običan dohodak.
U SAD se kvalifikovane dividende, u zavisnosti od oporezivog prihoda poreskog obveznika, mogu oporezovati po stopama od 0%, 15% ili 20%. Pored toga, za određene obveznike može biti relevantan i dodatni porez na neto investicioni prihod (Net Investment Income Tax – NIIT).
Važno je naglasiti da je Qualified Dividend prvenstveno američki poreski koncept. Pravila i poreske stope drugih država mogu biti potpuno drugačiji.
Šta je Qualified Dividend?
Qualified Dividend je dividenda koja, pored toga što predstavlja običnu raspodelu dobiti akcionaru, ispunjava posebne uslove propisane američkim poreskim pravilima.
Nisu sve dividende koje kompanija isplaćuje automatski kvalifikovane. Da bi određena dividenda dobila ovaj poreski tretman, moraju biti ispunjeni uslovi koji se odnose na:
- vrstu dividende;
- kompaniju koja je isplaćuje;
- period držanja akcije;
- određene posebne poreske kriterijume.
Kvalifikovana dividenda se zato razlikuje od obične dividende (Ordinary Dividend) prvenstveno po svom poreskom tretmanu.
Uslov perioda držanja akcije
Jedan od najvažnijih uslova odnosi se na period držanja akcije (Holding Period).
Za obične akcije, investitor uglavnom mora da drži akciju više od 60 dana tokom perioda od 121 dana koji počinje 60 dana pre ex-dividend date.
Za određene preferencijalne akcije (Preferred Stock) koje podležu posebnim pravilima, zahtev je uglavnom više od 90 dana tokom perioda od 181 dana koji počinje 90 dana pre ex-dividend date.
Kod izračunavanja perioda držanja postoje posebna pravila koja mogu uticati na brojanje dana, uključujući određene situacije u kojima se period držanja ne računa na uobičajen način.
Zato samo posedovanje akcije na dan isplate dividende nije dovoljno da bi dividenda automatski bila kvalifikovana.
Ko može isplatiti Qualified Dividend?
Da bi dividenda mogla da bude kvalifikovana prema američkim poreskim pravilima, mora je isplatiti odgovarajuća američka ili kvalifikovana strana kompanija.
Kod stranih kompanija mogu biti relevantni dodatni uslovi. Uopšteno, strana kompanija može biti kvalifikovana ako:
- je osnovana u SAD;
- ima poreski ugovor sa SAD koji ispunjava relevantne uslove;
- ili se njenim akcijama ispunjavaju određeni uslovi u vezi sa trgovinom na utvrđenom američkom tržištu hartija od vrednosti.
Postoje i kategorije dividendi koje se ne smatraju kvalifikovanim bez obzira na period držanja.
Kako se oporezuje Qualified Dividend?
Kvalifikovane dividende se u SAD mogu oporezovati po stopama koje se primenjuju na dugoročnu kapitalnu dobit (Long-Term Capital Gains).
Osnovne federalne stope su:
- 0%
- 15%
- 20%
Koja stopa će se primeniti zavisi od poreskog statusa i oporezivog prihoda poreskog obveznika za konkretnu poresku godinu.
Zato se pragovi prihoda ne mogu navesti kao trajne vrednosti. Oni se menjaju prema poreskim propisima za svaku poresku godinu.
Pored federalnog poreza, mogu postojati i državni porezi i drugi porezi koji utiču na konačno poresko opterećenje.
Qualified Dividend vs. Ordinary Dividend
Osnovna razlika između kvalifikovane i obične dividende jeste poreski tretman.
| Qualified Dividend | Ordinary Dividend |
|---|---|
| Ispunjava posebne uslove američkih poreskih propisa | Ne ispunjava uslove za qualified dividend tretman |
| Može biti oporezovana po stopama za dugoročnu kapitalnu dobit | Uglavnom se oporezuje kao običan prihod |
| Federalne stope mogu biti 0%, 15% ili 20% | Primjenjuju se odgovarajuće stope poreza na običan prihod |
| Važan je period držanja akcije | Poseban uslov kvalifikovanog perioda držanja nije potreban |
Važno je da Qualified Dividend i Ordinary Dividend nisu dve različite vrste dividendi u ekonomskom smislu. Razlika je prvenstveno u njihovom poreskom tretmanu prema američkim poreskim pravilima.
Primer Qualified Dividend
Pretpostavimo da američki investitor primi 1.000 USD kvalifikovanih dividendi i da se na njegovu situaciju primenjuje federalna poreska stopa od 15%.
Federalni porez na te dividende bio bi:
1.000 USD × 15% = 150 USD
Investitoru bi nakon tog federalnog poreza ostalo:
1.000 USD − 150 USD = 850 USD
Ovo je pojednostavljen primer. Stvarni poreski obračun može zavisiti od ukupnog prihoda, poreskog statusa, drugih prihoda i odbitaka, kao i od eventualnih državnih poreza i NIIT-a.
Zašto je Qualified Dividend važan investitorima?
Poreski tretman dividendi može značajno uticati na neto prihod koji investitor zadržava nakon poreza.
Zbog toga investitori koji ulažu u dividendne akcije mogu obraćati pažnju ne samo na visinu dividende, već i na njen poreski tretman.
Međutim, poreski status dividende nije jedini faktor pri proceni investicije. Na ukupan rezultat utiču i cena akcije, rast ili pad vrednosti investicije, visina dividende, rizik, troškovi i drugi faktori.
Qualified Dividend nije isto što i Dividend Yield
Qualified Dividend opisuje poreski tretman dividende, dok Dividend Yield pokazuje odnos godišnje dividende prema tržišnoj ceni akcije.
Na primer, kompanija može imati visok Dividend Yield, ali to samo po sebi ne znači da će njene dividende biti kvalifikovane prema američkim poreskim pravilima.
Zaključak
Qualified Dividend, odnosno kvalifikovana dividenda, jeste dividenda koja ispunjava posebne uslove američkih poreskih propisa i zbog toga može biti oporezovana po povoljnijim stopama za dugoročnu kapitalnu dobit.
Za kvalifikaciju su posebno važni vrsta kompanije, vrsta dividende i period držanja akcije.
U SAD se kvalifikovane dividende mogu oporezovati po federalnim stopama od 0%, 15% ili 20%, u zavisnosti od poreske situacije investitora i važećih pravila za konkretnu poresku godinu.